Chụp X quang tuyến vú và những điều cần biết
Ngày đăng: 24/12/2021 - Lượt xem: 529

Thời gian thực hiện nhanh, không xâm lấn, kết quả chính xác ngay cả khi bệnh nhân không có triệu chứng hoặc triệu chứng mơ hồ, chi phí hợp lý,… là những lý do chụp X quang tuyến vú (Mamography).

Chụp X quang tuyến vú là gì?

Chụp X quang tuyến vú (Mammography) hay còn gọi là chụp nhũ ảnh là kỹ thuật sử dụng chùm tia X cường độ thấp chiếu vào các mô tuyến vú để thu lại các hình ảnh tại tuyến vú. Phương pháp này giúp phát hiện các bất thường, khối u ở giai đoạn sớm ngay cả khi bệnh nhân chưa sờ và cảm nhận thấy. Chụp Xquang vú đã được chứng minh có hiệu quả trong phát hiện sớm UTV, đặc biệt là loại carcinôm ống tuyến vú tại chỗ, nghĩa là chưa xâm lấn. Với giai đoạn này khả năng trị khỏi hoàn toàn là rất cao và trong đa số trường hợp có thể phẫu thuật bảo tồn tuyến vú cho người bệnh. Đây cũng được xem là phương pháp tầm soát ung thư vú nhanh chóng, tiện lợi, không xâm lấn và ít tốn kém.

Nhưng ưu điểm của phương pháp Chụp X quang tuyến vú trong việc tầm soát ung thư vú và các bệnh lý tuyến vú:

- Giúp tầm soát ung thư vú ở những đối tượng có nguy cơ cao, cho kết quả có độ chính xác cao. Chụp X quang tuyến vú kết hợp siêu âm tuyến vú cho phép phát hiện những hình ảnh khối u còn nhỏ, từ đó cơ hội được chữa khỏi bệnh rất cao.

- Phát hiện các vi vôi hóa; trong đó một số có tính chất hướng đến tổn thương ác tính mà không phát hiện được trên siêu âm tuyến vú.

- Các hệ thống máy chụp X quang tuyến vú kỹ thuật số (DR) cho phép ghi nhận hình ảnh một cách tốt nhất, phóng đại ở các vị trí nghi ngờ, cho phép phát hiện các tổn thương rất nhỏ.

- Giúp chẩn đoán bệnh lý tuyến vú trong các trường hợp: Xuất hiện các dấu hiệu bất thường tại vú, hay những bệnh lý ung thư vú không có biểu hiện lâm sàng, xác định một chẩn đoán khi các phương pháp khác nghi ngờ.

- Định hướng và hướng dẫn vị trí, đường vào cho việc chọc tế bào để sinh thiết và phẫu thuật cắt bỏ tổ chức chính xác hơn.

- Theo dõi những tổn thương đã có và những tổn thương mới xuất hiện sau khi phẫu thuật điều trị.

Các giới hạn của chụp X quang tuyến vú là gì?

Bên cạnh những ưu điểm thì Chụp X quang tuyến vú cũng có những giới hạn nhất định: Không thể xác định những khối u nhỏ là lành hay ác tính. Để xác định điều này cần thực hiện thêm những kỹ thuật chuyên khoa khác theo chỉ định của bác sĩ; Xuất hiện tình trạng âm tính hoặc dương tính giả, tuy nhiên điều này rất ít khi xảy ra và tỷ lệ là rất nhỏ.

Thực hiện tầm soát X quang tuyến vú thường xuyên như thế nào?

Hiệp Hội Ung Thư Hoa Kỳ (ACS) và Cục Phòng Bệnh Hoa Kỳ (USPSTF) khuyến cáo phụ nữ từ 40-49 tuổi nên chụp X quang tuyến vú thường xuyên hàng năm và phụ nữ trên 50 tuổi nên chụp X quang tuyến vú hai năm một lần.

Những người có nguy cơ cao như: Mang gen đột biến BRCA1, BRCA2, trong gia đình có người bị ung thư vú hay ung thư buồng trứng, phụ nữ béo phì, tiểu đường, không sinh con, không cho con bú, mắc bệnh ung thư trước đó đã điều trị, mắc bệnh lành tính tại vú, sử dụng liệu pháp hormon thay thế trên 5 năm... nên gặp bác sĩ để được tư vấn. Có thể bạn cần phải thực hiện tầm soát sớm hơn và thường xuyên hơn. 

Tầm soát ung thư vú bằng kỹ thuật Chụp X quang tuyến vú giúp phát hiện những khối u nhỏ dù mới hình thành

Chụp X quang tuyến vú có đau không?

Khi thực hiện kỹ thuật này, bác sĩ sẽ đề nghị bạn thả lỏng cơ thể và thư giãn để giúp hình ảnh trả ra đạt mức độ chính xác và rõ nét cao. Bạn có thể cảm thấy một chút chèn ép hoặc đau khi nén vú trong máy Chụp X quang tuyến vú. Khi ấy, bạn nên hít một hơi thật sâu để cơ thể không căng cứng. Nếu cảm thấy khó chịu hay đau đớn quá mức, bạn nên nói với kỹ thuật viên.

Ngoài ra, để giảm cảm giác đau, bạn nên thực hiện kỹ thuật này vào thời điểm một tuần sau khi hết kinh, vì lúc này nồng độ estrogen trong máu giảm xuống, tuyến vú bớt giữ nước và giảm căng, giúp giảm cảm giác đau và dễ quan sát hơn.

Kết quả chụp X quang tuyến vú có chính xác không?

Như đã nói ở trên, Chụp X quang tuyến vú giúp phát hiện những khối u nhỏ ở vú, qua đó kịp thời xác định đó có phải là u ác. Ngoài ra, kết quả phim sau khi chụp còn cho thấy những vấn đề đang xảy ra ở vú (nếu có). Đặc biệt, với thế hệ máy móc tiên tiến cùng công nghệ hiện đại kết quả cho ra cũng đạt được những tiêu chí mà con người mong muốn: hình ảnh rõ nét, độ chính xác cao. Vì thế, nếu kỹ thuật này được bác sĩ chỉ định thực hiện để tầm soát vú, bạn hoàn toàn yên tâm về kết quả mà máy trả ra. Tuy nhiên, thực tế cũng xảy ra trường hợp kết luận âm tính giả và dương tính giả (đã nói ở trên) nhưng tỷ lệ này là rất thấp, khoảng 5-15% và khi ấy bác sĩ sẽ yêu cầu thực hiện thêm kỹ thuật siêu âm, đối chiếu với hình ảnh của những lần khám trước… để có kết luận bệnh chính xác. 

Chụp X quang tuyến vú có nguy hiểm không?

Kỹ thuật Chụp X quang tuyến vú cho thấy chỉ có một lượng nhỏ bức xạ tiếp xúc với vú nhưng lợi ích mang đến cho sức khỏe lại lớn hơn rất nhiều. Trung bình, tổng liều cho một lần chụp X quang tuyến vú điển hình với 2 góc nhìn của mỗi bên vú là khoảng 0,4 mili giây hoặc 0,4mSv (mSv là thước đo liều bức xạ.) Liều bức xạ từ chụp X quang vú 3D có thể từ thấp hơn đến cao hơn một chút so với hình thức chụp vú tiêu chuẩn.

Thực tế cho thấy, người dân ở Mỹ có tiếp xúc trung bình khoảng 3mSv bức xạ mỗi năm từ môi trường tự nhiên xung quanh họ. Đây được gọi là bức xạ nền. Theo đó, có thể thấy liều bức xạ được sử dụng để chụp X quang tuyến vú tầm soát chỉ bằng lượng bức xạ mà một phụ nữ sẽ nhận được từ môi trường tự nhiên trong khoảng 7 tuần.

Nếu có dấu hiệu mang thai, hãy thông báo cho bác sĩ và kỹ thuật viên chụp X quang. Cho dù nguy cơ đối với thai nhi là rất nhỏ và được cho là an toàn trong thai kỳ, nhưng chụp X quang tuyến vú tầm soát không nên thực hiện thường.

Những điều cần lưu ý trước khi chụp X quang tuyến vú

Bác sĩ sẽ yêu cầu một số lưu ý trong ngày hẹn Chụp X quang tuyến vú và bạn cần phải tuân theo để không gây trở ngại trong quá trình thực hiện chụp X quang tuyến vú. Đó là:

- Không dùng phấn phủ, chất khử mùi hay nước hoa; không bôi thuốc mỡ hoặc kem lên ngực hoặc vùng nách để tránh gây biến dạng hình ảnh, khiến bác sĩ đọc hình ảnh lầm tưởng là có vôi hóa hoặc cặn canxi.

- Nếu đang mang thai hoặc cho con bú bạn nên nói với bác sĩ về vấn đề này. Có thể bác sĩ sẽ không yêu cầu bạn thực hiện kỹ thuật chụp X quang tuyến vú nhưng nếu cần, bác sĩ có thể yêu cầu các phương pháp kiểm tra khác, chẳng hạn như siêu âm.

- Nếu bạn đã từng thực hiện kỹ thuật cấy ghép mô mỡ tự thân ở ngực, hay đăt túi ngực hãy nói với bác sĩ trong buổi đặt lịch. Lúc này, bạn sẽ cần một kỹ thuật viên X quang được đào tạo và giàu kinh nghiệm. Lý do, việc cấy ghép mô mỡ có thể che giấu một vài mô vú, cản trở việc phát hiện ung thư vú khi xem hình ảnh chụp X quang tuyến vú.

- Bạn nên thực hiện kỹ thuật này vào thời điểm sau khi hết kinh một tuần vì khi ấy nồng độ estrogen trong máu giảm xuống, tuyến vú bớt giữ nước và giảm căng, giúp giảm cảm giác đau và dễ quan sát hơn.

- Thời gian chụp X quang vú diễn ra trong khoảng 30 phút.

Ban Biên tập



Hình ảnh hoạt động nổi bật

Liên hệ / Gửi câu hỏi

Liên kết website

Thống kê truy cập

  • Online: 30

  • Tổng lượt truy cập: 12755093

  • Hôm nay: 5974