Điều trị ADHD liên quan đến việc tăng chỉ số BMI và giảm nhẹ chiều cao ở người trưởng thành
Ngày đăng: 09/01/2026 - Lượt xem: 127

Tóm tắt: Một nghiên cứu thuần tập quy mô lớn vừa công bố cho thấy trẻ em mắc rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD), đặc biệt là những trẻ điều trị bằng Methylphenidate (MPH) kéo dài, có nguy cơ cao hơn về tình trạng tăng chỉ số khối cơ thể (BMI) và giảm nhẹ chiều cao khi bước vào độ tuổi trưởng thành.

Bối cảnh nghiên cứu

Mặc dù Methylphenidate là lựa chọn hàng đầu trong điều trị ADHD ở trẻ em nhờ hiệu quả kiểm soát triệu chứng rõ rệt, những lo ngại về tác động của thuốc đối với sự phát triển thể chất vẫn luôn là chủ đề gây tranh luận trong giới y khoa. Nghiên cứu mới này nhằm làm sáng tỏ những ảnh hưởng dài hạn của bệnh lý và quá trình điều trị đối với tầm vóc và thể trạng của bệnh nhân khi trưởng thành (từ 20 đến 25 tuổi).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu theo dõi một nhóm thuần tập gồm hơn 34.000 thanh thiếu niên, trong đó có:

+ 12.866 trẻ em ở độ tuổi tiền dậy thì (6-11 tuổi).

+ 21.984 trẻ vị thành niên (12-19 tuổi).

Các nhà nghiên cứu đã so sánh chỉ số BMI và chiều cao của những đối tượng có chẩn đoán ADHD (có hoặc không sử dụng MPH) với nhóm đối chứng không mắc bệnh.

Kết quả chính

1. Chỉ số BMI và nguy cơ béo phì

Nghiên cứu chỉ ra rằng trẻ em mắc ADHD có xu hướng có BMI cao hơn so với nhóm đối chứng. Đặc biệt, mối liên hệ này trở nên mạnh mẽ hơn ở nhóm có sử dụng Methylphenidate:

- Tỷ lệ béo phì: Những bệnh nhân điều trị bằng MPH có tỷ lệ chênh lệch (AOR) về nguy cơ thừa cân/béo phì ở tuổi trưởng thành là 1,60 (95% CI, 1,51-1,71; P < .001) so với người không mắc ADHD.

- Cơ chế giả định: Sự thay đổi này có thể do hiện tượng "tăng trưởng bù" sau khi ngừng thuốc hoặc do tác động của thuốc lên quá trình chuyển hóa và hành vi ăn uống dài hạn.

2. Tác động lên chiều cao

Nghiên cứu ghi nhận một sự sụt giảm nhẹ về chiều cao cuối cùng ở người trưởng thành từng điều trị ADHD bằng MPH:

• Những đối tượng này có nguy cơ tầm vóc thấp (short stature) cao hơn với AOR là 1,08 (95% CI, 1,02-1,15; P = .01).

• Đánh giá lâm sàng: Mặc dù có ý nghĩa về mặt thống kê, các chuyên gia lưu ý rằng mức độ chênh lệch chiều cao trên lâm sàng là nhỏ.

Ý nghĩa lâm sàng và Khuyến nghị

Các tác giả nhấn mạnh rằng kết quả nghiên cứu không nhằm mục đích ngăn cản việc sử dụng thuốc trong điều trị ADHD, bởi lợi ích của thuốc đối với chức năng nhận thức và xã hội là rất lớn. Tuy nhiên, nghiên cứu đưa ra những lưu ý quan trọng cho các bác sĩ lâm sàng:

- Theo dõi định kỳ: Cần giám sát chặt chẽ biểu đồ tăng trưởng (chiều cao và cân nặng) của trẻ trong suốt quá trình điều trị.

- Cân nhắc thời gian sử dụng: Tác động lên thể chất có liên quan mật thiết đến thời gian tiếp xúc với thuốc (long-term exposure).

- Quản lý lối sống: Cần chú trọng điều chỉnh chế độ ăn uống và thói quen sinh hoạt để giảm thiểu nguy cơ béo phì thứ phát ở bệnh nhân ADHD.

Nguồn: Medscape Medical News, 2026.