Nắng nóng mùa hè khiến nguy cơ ung thư da tăng cao
Ngày đăng: 15/04/2026 - Lượt xem: 17

Tia UV mùa hè đạt mức cao nguy hiểm, âm thầm gây tổn thương DNA da và làm tăng nguy cơ ung thư. Một điểm đáng chú ý là ngay cả khi trời râm mát, tia UV vẫn có thể xuyên qua mây và gây hại cho da.

Mùa hè với cường độ nắng mạnh không chỉ gây cảm giác khó chịu mà còn tiềm ẩn nguy cơ nghiêm trọng đối với sức khỏe làn da. Tỷ lệ tổn thương da và nguy cơ ung thư da có xu hướng gia tăng rõ rệt trong giai đoạn này, chủ yếu do tác động của tia cực tím (UV).

Đáng lo ngại, nhiều người vẫn chưa nhận thức đầy đủ về mức độ nguy hiểm của tia UV, đặc biệt trong những ngày trời nắng gắt hoặc khi chỉ số UV đạt mức cao.

Tia UV – 'kẻ thù thầm lặng' của làn da

Tia UV là một dạng bức xạ điện từ phát ra từ ánh nắng mặt trời, không thể nhìn thấy bằng mắt thường nhưng có khả năng xuyên sâu vào da và gây tổn thương ở cấp độ tế bào.

Tia UV gồm hai loại chính ảnh hưởng đến da:

UVA: chiếm phần lớn, xuyên sâu vào da, gây lão hóa và đột biến tế bào

UVB: gây cháy nắng và tổn thương trực tiếp bề mặt da

Sự kết hợp của hai loại tia này khiến DNA trong tế bào da bị tổn thương, lâu dài có thể dẫn đến ung thư da.

Tia UV mạnh vào mùa hè là nguyên nhân hàng đầu gây tổn thương da và ung thư

90% ca ung thư da liên quan đến tia UV

Nhiều thống kê cho thấy, khoảng 90% các trường hợp ung thư da có liên quan đến việc tiếp xúc với tia UV từ ánh nắng mặt trời.

Điều này cho thấy vai trò của ánh nắng – đặc biệt trong mùa hè – là yếu tố nguy cơ hàng đầu.

Không chỉ vậy, số ca ung thư da trên thế giới đã tăng đáng kể trong nhiều thập kỷ qua. Một số nghiên cứu ghi nhận mức tăng lên đến 77% ở các dạng ung thư da không phải u hắc tố.

Vì sao mùa hè nguy cơ tăng cao?

Mùa hè là thời điểm tia UV hoạt động mạnh nhất trong năm. Tại Việt Nam, chỉ số UV có thể đạt mức 9–11+, được xếp vào mức "rất cao đến cực kỳ nguy hiểm".

Đặc biệt, từ 10h đến 14h là thời gian tia UV đạt đỉnh, có thể gây tổn thương da chỉ sau một thời gian ngắn tiếp xúc.

Ngoài ra, các yếu tố như bề mặt phản xạ (cát, nước, bê tông), độ cao và bầu trời quang đãng cũng làm tăng cường độ tia UV, khiến nguy cơ càng lớn.

Một điểm đáng chú ý là ngay cả khi trời râm mát, tia UV vẫn có thể xuyên qua mây và gây hại cho da.

Tia UV gây ung thư da như thế nào?

Khi da tiếp xúc lâu với tia UV, các tế bào sẽ bị tổn thương DNA. Nếu cơ thể không sửa chữa được các tổn thương này, chúng có thể tích tụ và dẫn đến đột biến – bước đầu của quá trình hình thành ung thư.

Quá trình này diễn ra âm thầm trong thời gian dài, nên nhiều người không nhận ra cho đến khi bệnh đã tiến triển.

Đặc biệt, những người thường xuyên tiếp xúc với ánh nắng như lao động ngoài trời, vận động viên hoặc người ít sử dụng biện pháp bảo vệ da có nguy cơ cao hơn.

Che chắn và dùng kem chống nắng giúp giảm nguy cơ ung thư da

Dấu hiệu cảnh báo ung thư da

Ung thư da có thể nhận biết sớm nếu chú ý những thay đổi bất thường trên da:

Xuất hiện nốt hoặc đốm màu lạ

Vết loét lâu lành

Nốt ruồi thay đổi kích thước, màu sắc hoặc hình dạng

Da bị chảy máu, ngứa hoặc đau bất thường

Các chuyên gia nhấn mạnh, phát hiện sớm có thể giúp điều trị hiệu quả và giảm nguy cơ biến chứng nghiêm trọng.

Những ai có nguy cơ cao?

Một số nhóm đối tượng có nguy cơ cao hơn gồm:

Người thường xuyên tiếp xúc ánh nắng

Người có làn da sáng, dễ cháy nắng

Người có tiền sử cháy nắng nhiều lần

Người có hệ miễn dịch suy yếu

Tuy nhiên, các bác sĩ lưu ý rằng ung thư da có thể xảy ra ở bất kỳ ai, kể cả người trẻ và người có làn da tối màu.

Sai lầm phổ biến khiến nguy cơ tăng cao

Nhiều người vẫn mắc phải những sai lầm khi tiếp xúc với ánh nắng:

Không sử dụng kem chống nắng

Chỉ che chắn khi trời nắng gắt

Cho rằng trời râm hoặc ở trong xe là an toàn

Không bảo vệ da khi đi biển hoặc hoạt động ngoài trời

Những thói quen này khiến da tiếp xúc với tia UV trong thời gian dài mà không được bảo vệ

Cách bảo vệ da khỏi tia UV

Để giảm nguy cơ ung thư da, bạn nên thực hiện

Hạn chế ra ngoài trong khung giờ 10h–16h

Sử dụng kem chống nắng phổ rộng SPF 30 trở lên

Mặc quần áo dài tay, đội mũ rộng vành

Đeo kính râm chống tia UV

Tái bôi kem chống nắng sau mỗi 2–3 giờ

Ngoài ra, việc bổ sung thực phẩm giàu chất chống oxy hóa cũng giúp bảo vệ da từ bên trong

Ung thư da là bệnh có thể phòng tránh nếu chủ động bảo vệ da khỏi tia UV. Tuy nhiên, sự chủ quan trong mùa hè – thời điểm tia UV đạt đỉnh – lại chính là nguyên nhân khiến nguy cơ gia tăng nhanh chóng.

Theo Báo Sức khỏe & Đời sống