Những ưu điểm vượt trội của đo loãng xương bằng phương pháp DEXA
Ngày đăng: 03/12/2021 - Lượt xem: 670

Biến chứng nặng nề nhất của Loãng xương là làm gia tăng nguy cơ gãy xương và các hệ quả nghiêm trọng của gãy xương như đau đớn, giảm chất lượng cuộc sống, tàn phế, thậm chí là tử vong. Tuy nhiên loãng xương lại là bệnh âm thầm, không có triệu chứng khi mới mắc bệnh, vì vậy việc chẩn đoán sẽ chậm trễ nếu chỉ dựa vào triệu chứng lâm sàng. Để chẩn đoán loãng xương, hiện nay phải dựa vào việc đánh giá mật độ khoáng của xương (còn gọi là mật độ xương hay khối lượng xương). Có nhiều phương pháp đo mật độ xương, nhưng DEXA là phương pháp chính xác nhất và được ứng dụng rộng rãi trên toàn thế giới với nhiều ưu điểm vượt trội.

1. LOÃNG XƯƠNG VÀ ĐO LOÃNG XƯƠNG LÀ GÌ? 

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) định nghĩa loãng xương là bệnh của hệ thống xương đặc trưng bởi sự giảm khối lượng xương và tổn thương vi cấu trúc của mô xương, dẫn đến suy giảm sức mạnh của xương và gia tăng nguy cơ gãy xương.

Mật độ xương là mật độ khoáng chất trong 1 đơn vị diện tích (cm2) hoặc thể tích (cm3) của mô xương. Để chẩn đoán loãng xương, cần sử dụng các phương pháp đo mật độ xương (BMD – Body Mineral Density) để đánh giá tình trạng của xương ở hiện tại và dự đoán nguy cơ gãy xương trong tương lai.

2. PHƯƠNG PHÁP DEXA LÀ GÌ?

DEXA là phương pháp hấp thu tia X năng lượng kép (Dual Energy X-ray Absorptiometry) để xác định mật độ xương.

Thông thường phương pháp DEXA sẽ được thực hiện tại vị trí cột sống thắt lưng và cổ xương đùi (bên không thuận). Khi đo, máy sẽ phát ra chùm tia X ở một mức năng lượng cao và một mức năng lượng thấp, sau đó máy sẽ đọc độ suy giảm năng lượng của 2 chùm tia này sau khi đi qua mô xương, độ hấp thụ tỷ lệ thuận với mật độ xương. 

Đo mật độ loãng xương theo phương pháp DEXA tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Tĩnh (Ảnh 2019)

Đây là phương pháp được sử dụng rộng rãi trên thế giới, được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công nhận là tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán loãng xương. 

3. NHỮNG ƯU ĐIỂM VƯỢT TRỘI KHI ĐO LOÃNG XƯƠNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP DEXA 

Phương pháp DEXA được sử dụng để:

- Phát hiện nguy cơ loãng xương

- Chẩn đoán mức độ loãng xương

- Dự đoán nguy cơ gãy xương trong tương lai

- Đánh giá và theo dõi kết quả điều trị loãng xương

- Đo thành phần cấu trúc cơ thể (khối cơ, khối mỡ, khối xương), chuyển hóa cơ bản

Với các ưu điểm vượt trội sau:

- An toàn: Liều chiếu phóng xạ thấp an toàn cho người bệnh cũng như nhân viên thực hiện.  

- Đơn giản, nhanh chóng: Người bệnh chỉ cần mặc đồ thoải mái, không đeo vật dụng trang sức và thực hiện đo trong 10-15 phút.

- Chính xác: Là phương pháp chẩn đoán loãng xương hiệu quả nhất hiện nay, cho kết quả có độ chính xác cao, sai số chỉ 1%.

- Không cần gây mê, không cần nhịn ăn, không đau, không xâm lấn.

- Có thể quét cả cơ thể để đo tỷ lệ khối cơ, khối mỡ, khối xương của cơ thể và đánh giá tình trạng chuyển hóa cơ bản để dự đoán một số nguy cơ bệnh.
Tiêu chuẩn chẩn đoán loãng xương 

Trị số mật độ xương thu được sẽ được máy tính toán để cho ra 2 chỉ số là T và Z.

Chỉ số T (T – score) được sử dụng cho phụ nữ sau mãn kinh và nam giới trên 50 tuổi, khi so sánh với người trẻ, khỏe mạnh:

- T > -1: Bình thường (Normal)

- T ≤ -1 và T > -2,5: Thiếu xương (Osteopenia)

- T ≤ -2,5: Loãng xương (Osteoporosis)

- T ≤ -2,5 kèm tiền sử gãy xương gần đây: Loãng xương nghiêm trọng (Severe osteoporosis)

Còn chỉ số Z chỉ được dùng để đánh giá cho phụ nữ trước mãn kinh, nam giới <50 tuổi và người trẻ khi so sánh với người cùng độ tuổi.

4. ĐỐI TƯỢNG NÊN ĐO LOÃNG XƯƠNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP DEXA

- Người có tiền sử gãy xương nên đo loãng xương

- Phụ nữ sau mãn kinh và không dùng estrogen.

- Có tiền sử cá nhân hoặc gia đình bị gãy xương khớp hàng hoặc hút thuốc.

- Phụ nữ sau mãn kinh cao hoặc gầy.

- Nam giới có tình trạng lâm sàng liên quan đến mất xương, chẳng hạn như viêm khớp dạng thấp, bệnh thận hoặc gan mãn tính.

- Sử dụng các loại thuốc gây mất xương, bao gồm các loại thuốc như corticosteroid, thuốc chống động kinh, barbiturat hoặc thuốc thay thế hormone tuyến giáp liều cao.

- Mắc bệnh tiểu đường loại 1, bệnh gan, thận hoặc tiền sử gia đình bị loãng xương.

- Dấu ấn chu chuyển xương cao, xuất hiện dưới dạng collagen quá mức trong nước tiểu.

- Bệnh lý tuyến giáp, chẳng hạn như cường giáp.

- Bệnh lý tuyến cận giáp, chẳng hạn như cường tuyến cận giáp.

- Gãy xương chỉ sau chấn thương nhẹ.

- Có kết quả chẩn đoán X-quang về gãy xương đốt sống hoặc các dấu hiệu loãng xương khác.

- Đánh giá gãy xương đốt sống (VFA), kiểm tra X-quang liều thấp của cột sống để sàng lọc gãy xương đốt sống được thực hiện trên máy DEXA, có thể được khuyến nghị cho bệnh nhân lớn tuổi, đặc biệt là:

- Giảm chiều cao trên 2,5cm.

- Đau lưng không rõ nguyên nhân.

- Quét DEXA cho kết quả đọc đường biên.

Ban Biên tập



Hình ảnh hoạt động nổi bật

Liên hệ / Gửi câu hỏi

Liên kết website

Thống kê truy cập

  • Online: 21

  • Tổng lượt truy cập: 12755218

  • Hôm nay: 6099